Tekstbron: De Kernkwaliteiten van het Enneagram – Daniel Ofman en Rita van der Weck
Type 4: Romanticus, Individualist, Bijzondere, Kunstenaar, Melancholicus
Woorden verworden snel tot een aaneenschakeling van banaliteiten en wat voor velen een goed gesprek is, is voor mij meestal niet meer dan het aanhoren van een aantal klinkers en medeklinkers, uitgestoten door een of meerdere personen. Het klinkt misschien wat hautain, maar zo ervaar ik dat nu eenmaal. Ik weet het, ik behoor hierdoor tot een minderheidsgroep. Maar ik kan niet anders.
Globale beschrijving van een vier
Ik ben een echt gevoelsmens, ik ervaar alles diep en intens. Anderen kunnen me wel eens overdreven dramatisch noemen. Soms voel ik me eenzaam, omdat ik anders ben dan anderen. Ik lijk er niet echt bij te horen. Ik doe de dingen graag anders, op mijn manier. Ik ben onsystematisch en ik houd niet van routine en standaardklusjes. Ik verlang naar diepe verwantschap met een ander. Dat zoeken doe ik mijn hele leven al. Het is het steeds net niet Mijn leven kenmerkt zich door diepe dalen en grote hoogten. Die dalen heb ik nodig om de pieken te ervaren. Anders kabbelt het leven en dat is saai.
Gedetailleerde beschrijving van een vier
Ik ben gesteld op een verfijnde levensstijl, op het buitengewone. Ik verafschuw het gewone, het alledaagse. Ik ben geneigd wat neer te zien op anderen, die tevreden lijken met het gewone leven. Tegelijkertijd benijd ik hen die tevreden zijn met een gewoon en gemakkelijk leven. Ik heb de neiging me een beetje een buitenstaander te voelen, die nergens bij hoort Ieder die er uitspringt als een bijzondere persoonlijkheid, kan gevoelens van afgunst in me oproepen. Misschien voel ik dat als een bedreiging van mijn eigen uitzonderlijkheid.
Tragedie en romantiek horen bij me. Ik beleef alles buiten proporties. Vreugde als verrukking en verdriet als drama. Dood en leven houden mij erg bezig. Ik ben er steeds op uit alles diep te ervaren. Dat maakt dat ik nogal wisselend ben van stemmingen. Van een grote hoogte, van me heel goed voelen, duikel ik dan omlaag in een gevoel van verlatenheid. Eigenlijk -als ik me aan je voorstel - moet je je dus afvragen in welke stemming ik ben.
Ik hang naar het verleden en tegelijkertijd verlang ik naar de toekomst Geluk is of al geweest of moet nog komen, maar is nooit in het heden bereikbaar. Als ik 'down' ben, kan ik het verleden enorm romantiseren en idealiseren, in een 'up' richt ik me op de toekomst.
Ik verlang naar dingen die, als ik ze eenmaal heb, toch geen voldoening geven. Voortdurende onrust en ontevredenheid, en ongelukkig voelen liggen dus op de loer.
Ik kan mijn emoties behoorlijk overdrijven. Vaak voel ik me niet begrepen door anderen. Eigenlijk is dat ook niet erg, want ik ben toch anders. Ik wil me onderscheiden. Aan de andere kant wil ik niet anders zijn, het is een beetje dubbel. Ik wil niet meegaan met de massa en ook wil ik er niet buiten staan. Verbondenheid met mezelf, contact met mezelf is belangrijk.
Ik ben ook altijd op zoek naar de perfecte relatie. Ik wil dat een ander mij echt leert kennen. Ik voel een sterke aantrekkingskracht naar het onbereikbare en het niet voor handen zijnde. Relaties op afstand schijnen me vaak beter af te gaan, dan dag in dag uit met iemand omgaan. Voor mij is het leven vaak een worsteling. Ik vind het leven niet gemakkelijk en eenvoudig. Ik kan verlangen naar dingen die nooit zullen gebeuren. In mijn gedrag zit soms wat uiterlijk vertoon. Ik zie mezelf dikwijls op het toneel staan. Meestal treed ik op voor mezelf. Ik schrijf voortdurend draaiboeken en scenario's in mijn hoofd. Als ik niet oppas verloopt een groot deel van mijn leven meer in scripts die ik voor mezelf opvoer, dan in de werkelijkheid.
In mijn levensvisie moet alles authentiek zijn met diepgang en stijl. Toch ontbreekt er iets, waren dingen maar anders. De belangrijkste waarden waar ik voor sta, zijn authenticiteit en verbinding.
In mijn gedachten speelt steeds de vraag: wat ontbreekt? Het beste is ver weg en niet aanwezig; het negatieve in het hier en nu, het positieve in het daar en dan. Waarom is het niet zoals ik me had voorgesteld? Waarom valt het weer tegen?
Mijn zelfbeeld is dat ik anders ben. Mijn primaire drijfveer is dat ik wil begrijpen wie ik ben.
Mijn secundaire drijfveren leiden er toe dat ik steeds zal trachten:
- in contact te staan met mijn gevoelens en mezelf uit te drukken
- iets moois te creëren als middel om met anderen te communiceren
- me terug te trekken van anderen om eerst mijn emoties aan te kunnen of het hoofd te bieden
- goed te maken wat ik in de werkelijke wereld mis en gemis te compenseren.
Mijn angst is dat ik ontoereikend ben. Vandaar mijn diepe verlangen om adequaat te zijn. Ik focus daarom op de uniekheid van elk persoon.
De kleur die goed bij mij past is paars (veranderend, melancholisch, mystiek, buitengewoon).
Als leiderschapsstijl spreekt de Individualist mij uiteraard het meeste aan.
Geen wonder dat ze mij naast Individualist ook wel romanticus, artiest, schrijver of intuïtieveling noemen.
Kernkwaliteiten van een, vier
Positieve eigenschappen van mij zijn: gevoelig, origineel, oorspronkelijk, creatief en betrokken. Ik ben warm, intens en hartstochtelijk, intuïtief, kunstzinnig, verfijnd, expressief, eigenzinnig, visionair, zachtaardig, esthetisch en romantisch. Mijn kernkwaliteiten zijn: introspectie, medelevend zijn, fijngevoeligheid en gepassioneerdheid.
Minder gezonde kanten van een vier
De minder positieve eigenschappen van een VIER zijn dat hij door wisselvallige stemmingen emotioneel uit balans kan raken. Hij kan dan doorschieten in diepe dalen en hoge pieken, wat voor anderen moeilijk te begrijpen is. Hij is allergisch voor disrespect en ongevoeligheid. Vanuit zijn 'anders zijn' heeft hij de neiging overgevoelig te worden, te overdrijven en te dramatiseren. Soms vraagt hij te veel aandacht en voelt zich dan onbegrepen. Zijn gevoel van speciaal zijn kan hem snobistisch doen overkomen.
Onder zijn individualisme is een zekere neiging tot afgunst voelbaar. Waarom zijn anderen wel gelukkig met gewone dingen? Vanuit zijn gevoel van 'anders zijn' vermijdt hij alledaagsheid. Waar hij dwangmatig in kan zijn is zijn melancholie en zijn focus op lijden. Zijn verdedigingsmechanisme is artistieke sublimatie. Dit verdedigingsmechanisme zorgt ervoor dat gevoelens van ontoereikendheid en kwetsbaarheid niet direct worden geuit. Een VIER uit deze gevoelens op indirecte wijze via symbolen of hij vlucht weg in een romantische fantasiewereld. Dat voorkomt dat een VIER zich bewust wordt van de dagelijkse realiteit en van de saaiheid van zijn leven.
De Individualist onder druk of in stress heeft de neiging de minder positieve eigenschappen van de Helper te gaan vertonen. Hij ruilt zijn binnenwereld in voor erkenning en waardering van de buitenwereld. Hij voelt zich gevangen, doet wat anderen willen en kan geen 'nee' zeggen. Gevoelens van zelfmedelijden en slachtoffer zijn komen aan de oppervlakte.
Hij krijgt het gevoel dat hij ontoereikend is, kan zich opdringen en gaan manipuleren met emoties, klagen en zich terugtrekken. Het tegengif dat hem het meest zal helpen om ingesleten patronen te doorbreken is balans en evenwichtigheid.
Vleugels van een vier
De Individualist met een DRIE-vleugel is ambitieuzer, vrolijker, bewuster van zijn imago en actiever in de buitenwereld dan een VIER met een VIJF-vleugel. Deze laatste is introverter, intellectueler, gereserveerder, beschouwender.
Een vier op zijn best
Wat een Individualist een gevoel van vervulling geeft is als hij het unieke van zichzelf kan beleven door expressie van zijn gevoelens. Wanneer de Individualist ontspannen en gelukkig is, heeft hij toegang tot de positieve eigenschappen van de Perfectionist. Een VIER kan hier zijn gevoelens van inferioriteit transformeren. Hij wordt zelfverzekerder.
In zijn werk benadert hij de zaken op een actieve en oplossingsgerichte manier. Hij heeft geleerd objectief na te denken over het oplossen van problemen zonder zich mee te laten slepen door emoties. Een gezonde VIER focust op één gevoel tegelijk. Wat voel ik nu en wat kan ik er aan doen? Hij leert bij de feiten te blijven, ziet de zaak in de juiste proportie en doet zijn werk objectief. Een gezonde Individualist stelt zichzelf specifieke doelen die hij wil bereiken. Hij volgt duidelijke standaarden en regels zodat beslissingen minder impulsief genomen zullen worden.
Op zijn best is de Individualist geïnteresseerd in zijn teamleden als individuen met unieke talenten. Gevoelig als hij is voor wat persoonlijk belangrijk is voor zijn medewerkers, voelt hij hen intuïtief aan. Medewerkers voelen zich gehoord. De werksfeer is menselijk met sensitiviteit. Uniek in zijn leiderschapsstijl is hij origineel in het bedenken van verschillende manieren om de taken te doen en het creëren van stijlvolle producten. Creativiteit en fantasie onder de medewerkers worden gestimuleerd.
Een gezonde VIER die zich ontwikkeld heeft, is gestructureerd, ordelijk, gedisciplineerd, evenwichtig, zelfverzekerd, en verantwoordelijk. Hij heeft geleerd om tevredenheid te vinden in 'simpel' gelukkig zijn.
